Berberyna na odchudzanie – czy działa, kiedy są efekty i jak ją stosować?

Czy berberyna naprawdę pozytywnie wpływa na odchudzanie? A może to tylko jeden z wielu mitów na temat zdrowej i sprawnej redukcji? Jak się okazuje, berberyna – naturalny alkaloid, pozyskiwany między innymi z berberysu – rzeczywiście pomaga w zmniejszeniu masy ciała. Dzieję się tak za sprawą specjalnego enzymu AMPK – który skłania komórki do zaprzestania magazynowania tłuszczu i rozpoczęcia jego spalania. Co więcej, zawarty w berberynie enzym, poprawia wrażliwość na insulinę, wspiera obniżanie poziomu cholesterolu we krwi oraz hamuje procesy syntezy tłuszczów. Co o berberynie na odchudzanie mówi nauka, kiedy możemy spodziewać się efektów suplementacji oraz jak stosować ją, by przyniosła nam najwięcej korzyści?

Berberyna na redukcji – co warto wiedzieć?

Czy berberyna naprawdę wspiera skuteczną redukcję? Tak – ponieważ wykazuje szereg korzystnych dla utrzymania szczupłej sylwetki właściwości:

• poprawia wrażliwość na insulinę – dzięki czemu łatwiej jest kontrolować nam poziom cukru we krwi, a organizm nie odkłada już tkanki tłuszczowej w takich ilościach, jak wcześniej,
• stabilizuje poziom cukru we krwi – co przekłada się na mniej gwałtownych “skoków” cukru i rzadsze “napady” głodu (przede wszystkim na słodycze),
• pozytywnie wpływa na profil lipidowy – za sprawą hamowania syntezy tłuszczów oraz stymulację ich spalania.

Choć berberyna nie jest “magicznym spalaczem tłuszczów” – rzeczywiście tworzy w organizmie warunki, sprzyjające zdrowej utracie masy ciała. Jej przyjmowanie może okazać się szczególnie pomocne przy dolegliwościach, które utrudniają chudnięcie – na przykład zespole policystycznych jajników (PCOS) czy zaburzeniach lipidowych.

Jak berberyna może wspierać odchudzanie? 

Berberyna może wspierać redukcję masy ciała na kilku konkretnych płaszczyznach: poprzez regulację poziomu cukru (dzięki czemu trafia on do mięśni i komórek – co sprawia, że mniej energii odkłada się w tkance tłuszczowej), poprawę działania insuliny oraz aktywację spalania. W praktyce oznacza to, że ten roślinny alkaloid rzeczywiście mobilizuje nasz organizm do tego, by hamować produkcję tłuszczu i korzystać z zebranych dotąd zapasów.

Co więcej, suplementacja berberyny niweluje niechciane “napady” głodu – regulując apetyt w ciągu dnia.

Przed sięgnięciem po związek chemiczny z berberysu warto mieć jednak na uwadze, że sam w sobie nie działa on odchudzająco – jednak tworzy warunki sprzyjające redukcji. To właśnie dlatego berberyna uważana jest za naturalny sposób na “uporządkowanie” swojego metabolizmu – poprzez “naprowadzenie” organizmu na efektywniejsze wykorzystywanie energii (zamiast jej magazynowania). Komu może pomóc w szczególny sposób? Przede wszystkim tym z nas, którzy zmagają się z nieregularnym poziomem cukru we krwi, podwyższonym cholesterolem oraz PCOS.

Czy berberyna odchudza bez diety i treningu?

Chociaż część osób traktuje berberynę jako środek na odchudzanie sam w sobie – jej regularne przyjmowanie na niewiele się zda, jeśli nie połączymy go ze stosowaniem zdrowej diety oraz systematyczną aktywnością. Oczywiście, pozytywny wpływ na redukcję masy ciała berberyna zawdzięcza aktywacji enzymu AMPK, który reguluje metabolizm energetyczny – jednak powodowane przez niego procesy w organizmie (takie jak efektywniejsze wykorzystanie glukozy przez komórki, ograniczenie magazynowania tłuszczu czy zmniejszenie jego produkcji przez wątrobę) samo w sobie nie spala dużej ilości kalorii. W praktyce oznacza to, że systematyczna suplementacja berberyny nie zastąpi deficytu kalorycznego – jednak w połączeniu z dietą i treningami może przynieść nam oczekiwane efekty. Jak pokazują badania kliniczne nad wpływem samej w sobie berberyny (bez aktywności i zdrowego stylu żywienia) na tkankę tłuszczową, przeprowadzone na grupie 337 osób dorosłych z otyłością i metaboliczną stłuszczeniową chorobą wątroby, sama w sobie nie była skuteczna w redukcji tłuszczu brzusznego. Berberynę podawano pacjentom przez 6 miesięcy w ilości 1 grama na dobę, a wyniki porównano z osobami utrzymującymi placebo. Co ciekawe, samo suplementowanie alkaloidu pozwoliło jednak nieznacznie obniżyć poziom “złego cholesterolu” LDL i białka C-reaktywnego – co oznacza, że berberyna przyczyniła się do zmniejszania stanu zapalnego w organizmie.

Suplementacja berberyny –  jakie pozytywne symptomy możesz zauważyć jako pierwsze?

Do najważniejszych – zauważanych zwykle jako pierwsze – pozytywnych symptomów suplementacji berberyny należą:

• mniej nagłych spadków cukru po posiłkach – jeśli do tej pory odczuwałeś “zjazdy energii” po posiłkach, sięganie po berberynę może znacząco je uspokoić,
• stabilniejszy poziom energii w ciągu dnia – za sprawą działania enzymu AMPK przestajesz być senny po obiedzie,
• zmniejszona ochota na słodycze – dzięki zastosowaniu berberyny poziom cukru we krwi przestaje gwałtownie skakać, co oznacza utrzymanie glukozy na stabilnym poziomie i… rzadsze sięganie po słodkie przekąski,
• mniej odczuwalne wahania apetytu – berberyna sprawia, że sygnały sytości jakie otrzymuje nasz organizm działają znacznie lepiej, co przekłada się na bardziej przewidywalny apetyt,
• zniwelowanie wzdęć – alkaloid pozyskiwany z berberysu hamuje patogenne działanie bakterii w jelitach, poprawiając tym samym procesy trawienne.

Pamiętajmy, że korzystne efekty przyjmowania suplementy można zauważyć już po 1-2 tygodniach stosowania berberyny – o ile przykładamy należytą wagę do regularności.

Berberyna a masa ciała – co pokazują badania?

Czy suplementacja berberyny może mieć wpływ na masę ciała? Badania jak najbardziej to potwierdzają.

Metaanaliza 23 badań klinicznych wykazała, że przyjmowanie alkaloidu z berberysu znacząco obniżało nie tylko samą w sobie masę ciała (średnio o 0,88 kilograma), ale również BMI (średnio o 0,48 kg/m²) i obwód talii (średnio o 1,32 centymetra) w porównaniu do grupy kontrolnej.

Systematyczne przyjmowanie berberyny wiązało się więc z umiarkowaną redukcją masy ciała oraz parametrów u osób dorosłych. Z kolei inne badanie – mające na celu ocenę działania berberyny – przeprowadzono na grupie osób dorosłych z otyłością bądź innymi problemami metabolicznymi. Berberynę podawano uczestnikom 3 razy dziennie w dawce 500 mg przez okres 12 tygodni – bez wprowadzania dodatkowych zmian w diecie czy aktywności. W czasie badania zwracano uwagę zarówno na masę ciała uczestników, jak i inne parametry metaboliczne (profil lipidowy, wskaźniki zdrowotne i hormony). Wyniki jednoznacznie wykazały pozytywny wpływ suplementacji berberyny na proces utraty wagi: średnia redukcja masy ciała wynosiła wówczas około 2,3 kilograma po 12 tygodniach suplementacji, z kolei cholesterol całkowity spadł o około 12,2%, a trójglicerydy – nawet o 23%.

Ile naprawdę można schudnąć na berberynie? 

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie “ile realnie można schudnąć na berberynie?” – ponieważ wiele zależy zarówno od aktualnego stanu zdrowia, jak i wagi początkowej. Badania pokazują jednak, że redukcja masy ciała na berberynie jest jak najbardziej możliwa – choć najlepsze efekty daje w połączeniu z dietą i aktywnością fizyczną, już samo jej przyjmowanie może poprawić metabolizm lipidów i glukozy. Jakich efektów rzeczywiście można oczekiwać, suplementując berberynę regularnie? Pozbycia się kilku kilogramów. Przede wszystkim – nie nastawiajmy się na nagłą, szybką utratę wagi.

Pierwsze efekty związane z masą ciała zaobserwujemy po około 12 tygodniach – zwykle jest to utrata od 1 do 5 kilogramów (w zależności od konkretnego stylu życia danej osoby).

Pamiętajmy, że alkaloid z berberysu nie jest “magiczną” tabletką, która działa jak spalacz tłuszczu – powodując spadek wagi bez wdrożenia treningów czy deficytu kalorycznego. Podchodząc do berberyny jak do wsparcia organizmu w trakcie redukcji, zyskamy znacznie więcej korzyści – ponieważ będziemy mieli świadomość w jaki sposób wspiera pozostałe zmiany. Jedne z badań – przeprowadzone na 50 osobach z otyłością – analizowały połączenie berberyny, chroniącej wątrobę sylimaryny (pozyskiwanej z ostropestu) diety niskokalorycznej i aktywności (30 minut treningu aerobowego dziennie) przez okres 6 miesięcy. Efekty jasno wykazały synergię działania suplementacji, ruchu i zdrowszego żywienia – zmniejszając BMI o około 10 kg/m², obwód talii o 8,2 centymetra oraz procent tłuszczu trzewnego o około 15,2%.

Berberyna a „ozempic” – czy ma podobne działanie?

Dlaczego to właśnie berberyna bywa nazywana “naturalnym ozempikiem”? Ponieważ jej działanie na pewnych płaszczyznach rzeczywiście przypomina popularny lek dla cukrzyków – pomagając zredukować masę ciała. Berberyna aktywuje AMPK – enzym metaboliczny – zwiększając tym samym “wychwyt” glukozy w mięśniach oraz poprawiając wrażliwość na insulinę. Co więcej, to właśnie ona hamuje również wątrobową produkcję glukozy. Z kolei ozempic to nic innego jak obniżający poziom cukru we krwi semaglutyd. Jest agonistą receptora GLP-1 – co oznacza, że pobudza wydzielanie insuliny w odpowiedzi na glukozę, blokuje wydzielanie glukagonu (hormonu, podnoszącego poziom cukru we krwi) oraz zmniejsza apetyt na poziomie układu nerwowego. Nie wszyscy wiedzą, że ozempic to również sposób na spowolnienie opróżniania żołądka – co przekłada się na szybsze uczucie sytości, dzięki czemu jemy mniej. I choć berberyna jest wiązana z ozempikiem ze względu na podobne efekty, jakie może nam zapewnić – istnieje kilka znaczących różnic między obiema substancjami:

• miejsce działania – w przypadku berberyny są to komórki wątroby, tłuszczu i mięśni, z kolei ozempic działa na jelita, trzustkę i mózg (centrum głodu),
• szybkość redukcji masy ciała – stosując berberynę możemy liczyć na utratę kilku kilogramów w ciągu 12 tygodni, natomiast ozempic działa szybciej – dając możliwość redukcji wagi nawet o 15 kilogramów w ciągu 3-6 miesięcy,
• działanie na poziom cukru we krwi – ozempic znacznie intensywniej wpływa na glukozę w organizmie (między innymi wyraźnie redukując poposiłkowy poziom cukru), z kolei przy suplementacji berberyny można odnotować zaledwie delikatną poprawę,
• sposób podania – berberynę przyjmuje się w kapsułkach lub kroplach, a semaglutyd podskórnie, w zastrzykach,
• wpływ na hormony – ozempic wykazuje działanie hormonalne jako agonista receptora GLP-1, z kolei berberyna wpływa pośrednio na niektóre hormony (działając delikatniej niż semaglutyd),
• sposób otrzymania – berberyna jest ogólnodostępna w suplementach diety w przeciwieństwie do ozempiku, którego zakup wymaga przedstawienia recepty lekarskiej.

Berberyna na redukcji – kiedy naprawdę może pomóc?

Berberyna nie zawsze sprawdzi się na redukcji – jednak istnieje szereg sytuacji, w których jej regularna suplementacja jak najbardziej ma sens. Mowa tutaj między innymi o:

• chorowaniu na insulinooporność,
• posiadaniu lekkiej nadwagi,
• uzupełnianiu nią zdrowej diety i aktywności fizycznej,
• chęci obniżenia poziomu cholesterolu LDL, glukozy oraz trójglicerydów.

Kiedy jednak suplementowanie naturalnego alkaloidu z berberysu nie przynosi oczekiwanych efektów? Między innymi wtedy, gdy:

• chorujemy na cukrzycę typu 1.,
• jesteśmy w ciąży,
• karmimy piersią,
• odczuwamy dolegliwości związane z wątrobą i nerkami,
• przyjmujemy leki obniżające cukier i cholesterol,
• mamy skłonność do problemów jelitowo-żołądkowych.

Zanim sięgniemy więc po berberynę zastanówmy się, czy aby na pewno posłuży nam jako wsparcie na redukcji – ponieważ w innym razie może nie tylko nie przynieść nam żadnych korzyści, ale również spowodować niechciane dolegliwości zdrowotne.

Jak stosować berberynę na odchudzanie?

By stosowanie berberyny na redukcję masy ciała mogło przynieść nam oczekiwane rezultaty, warto pamiętać o kilku ważnych zasadach:

• odpowiednia dawka suplementu diety – która powinna wynosić 1000-1500 mg berberyny na dobę (500 mg 2-3 razy dziennie),
• przyjmowanie alkaloidu z berberysu przed lub w trakcie posiłku – dla lepszego wchłaniania i zniwelowania ryzyka wystąpienia dolegliwości jelitowo-żołądkowych,
• zachowanie ostrożności przy większych dawkach – podczas których mogą pojawić się działania niepożądane (na przykład biegunki),
• połączenie suplementacji berberyny z niskokaloryczną dietą, aktywnością, odpowiednią higieną snu i unikaniem stresu.

Decydując się na suplementowanie berberyny na odchudzanie warto pamiętać o tym, że choć sama może przynieść nam umiarkowany spadek wagi w ciągu 12 tygodni – stosowana w połączeniu z ruchem i zdrową dietą działa znacznie lepiej (pozwalając na utratę nawet 5 kilogramów w czasie 3 miesięcy).

Berberyna a apetyt – czy faktycznie zmniejsza łaknienie?

Suplementowanie berberyny nie bez powodu uznawany jest za naturalny, bezpieczny sposób na zniwelowanie apetytu. Choć sama w sobie nie powoduje zmniejszenia łaknienia, działa na nie pośrednio – poprzez:

• poprawę wrażliwości organizmu na insulinę – co sprawia, że poziom cukru we krwi staje się ustabilizowany, a “napady” głodu (powodowane “spadkiem” glukozy) rzadsze,
• zwiększanie poziomu leptyny – tak zwanego “hormonu sytości” – badania sugerują, że berberyna może mieć wpływ na zwiększanie wrażliwości na leptynę, dzięki czemu dłużej czujemy się najedzeni,
• zmianę składu mikrobioty jelitowej – berberyna, dzięki właściwościom antybakteryjnym i przeciwgrzybiczym, zmienia równowagę bakterii w jelitach – co przekłada się na mniej stanów zapalnych i lepszą kontrolę masy ciała.

Przyjmując berberynę pamiętajmy, że najlepiej jest połączyć ją z niskokaloryczną dietą i aktywnością – szczególnie wtedy, gdy zależy nam na zdrowej i skutecznej utracie masy ciała.

Najczęstsze błędy przy berberynie na redukcji – jak ich uniknąć?

Do najczęściej popełnianych błędów przy suplementowaniu berberyny na redukcji należą kwestie takie jak:

• zbyt mała dawka suplementu – dzienna zalecana dawka berberyny na odchudzanie wynosi 1000-1500 mg na dobę i to właśnie te ilości flawonoidu z berberysa należy przyjmować dziennie, gdy zależy nam na satysfakcjonujących efektach,
• nieregularne przyjmowanie – ponieważ berberyna posiada niedługi czas półtrwania (około 4 godzin), dawkę dzienną należy przyjmować w formie kilku porcji (2-3 na dobę, nigdy cała porcja na raz),
• stosowanie berberyny na czczo – suplementacja na czczo może skutkować pojawieniem się dolegliwości ze strony układu pokarmowego,
• oczekiwanie natychmiastowych rezultatów – pamiętajmy, że przyjmowanie każdego suplementu diety wymaga uzbrojenia się w cierpliwość, a pierwsze efekty stosowania berberyny pojawiają się zwykle po 1-2 tygodniach,
• brak połączenie suplementacji z niskokaloryczną dietą i aktywnością fizyczną – choć sama w sobie berberyna może przynieść nam delikatną redukcję masy ciała, najlepiej działa wraz z ruchem i niskokaloryczną dietą,
• przyjmowanie berberyny wraz z lekami obniżającymi poziom cukru – stosowanie niektórych, niwelujących cukier leków przy jednoczesnej suplementacji berberyny może powodować wzmocnienie ich działania,
• ignorowanie skutków ubocznych (biegunek, nudności) – gdy organizm “wysyła” nam konkretne sygnały w postaci skutków ubocznych, należy wprowadzić natychmiastowe zmiany w suplementacji (na przykład podzielenie dziennej dawki berberyny na kilka mniejszych porcji),
• rozpoczynanie suplementacji od jednej, dużej dawki (bez podzielenia na mniejsze) – to częsty błąd osób, które mają kłopot z regularnym przyjmowaniem suplementów w ciągu dnia i chcą “nadrobić” ewentualne braki jedną dużą porcją (co powoduje efekt odwrotny do zamierzonego),
• brak kontroli efektów – jeśli nie monitorujemy rezultatów suplementacji w żaden sposób, nie będziemy wiedzieć kiedy zmniejszyć bądź całkowicie zrezygnować z przyjmowania berberyny.

Jak wybrać berberynę do redukcji? 

Zakup berberyny na redukcję masy ciała to decyzja, którą warto jest podjąć w oparciu o określone kryteria. Na co zwrócić uwagę, wybierając ten cenny flawonoid?

• Zawartość substancji aktywnej w jednej kapsułce – dla odpowiedniego dobrania dawki dziennej (najczęściej 500 mg),

• Forma chemiczna – postać występowania berberyny – w suplementach diety najczęściej jako chlorowodorek (dobrze przebadanego pod kątem skuteczności).

• Biodostępność – ponieważ berberyna posiada niską wchłanialność, niektóre suplementy diety mogą zawierać dodatki, które zwiększają jej przyswajalność.

• Certyfikaty i standardy – informacja o tym w jaki sposób pracowano nad danym suplementem diety, co znajduje się w jego składzie oraz jakie testy przeszedł.

• Data ważności – warto wiedzieć, że berberyna może tracić swoją skuteczność wraz z upływem czasu, dlatego tak ważne pozostaje pilnowanie jej daty ważności.

• Informacje na temat interakcji z lekami – ponieważ berberyna może powodować, że lek na serce czy cholesterol działa mocniej lub słabiej, upewnijmy się, że nie przyjmujemy jej wraz z nimi.

Berberyna – co na jej temat mówią lekarze i dietetycy?  

W artykułach medycznych na temat berberyny możemy znaleźć liczne wypowiedzi lekarzy i dietetyków. Jak twierdzą specjaliści – berberyna może regulować zarówno ciśnienie krwi, poziom cukrów, jak i lipidów (przede wszystkim u osób chorujących na cukrzycę typu 2. lub zespół metaboliczny). Eksperci podkreślają, że berberynę warto jest traktować w kategorii wsparcia redukcji – nigdy jako zastępstwo leczenia medycznego. Choć badania nad berberyną są obiecujące – ze względu na brak dużych, długoterminowych analiz, nadal wymagają ostrożnej interpretacji. Lekarze i dietetycy uważają suplementację berberyny za bezpieczną w krótkoterminowym okresie – jednak ze względu na fakt, że może wchodzić w interakcje z lekami (co jest istotnym ryzykiem),  jej stosowanie warto jest omówić ze specjalistą. Eksperci podkreślają, że berberyna niesie z sobą potencjalne, przydatne efekty metaboliczne – takie jak poprawa profilu lipidowego czy zniwelowanie poziomu cukru we krwi – jednak stosowanie suplementacji nie jest substytutem leczenia środkami farmakologicznymi (na przykład przy cukrzycy).

Berberyna w praktyce – jak działa bez zmian w diecie?

Serwis medyczny PubMed opisał badanie osób z nieprawidłowym poziomem glukozy na czczo, które przyjmowały berberynę fosfolipidową 2 razy dziennie po 550 mg – bez zmian w diecie. Po 60 dniach – porównując grupę suplementującą z grupą placebo – wysnuto następujące wnioski:

• osoby przyjmujące berberynę zmniejszyły poziom glukozy we krwi na czczo,
• stosujący suplement diety zniwelowali poziom cholesterolu we krwi,
• grupa suplementująca obniżyła także poziom trójglicerydów, insuliny oraz wskaźnika HOMA – który stanowi miarę insulinooporności,
• u osób w grupie przyjmującej suplementację nastąpił spadek ogólnej masy tłuszczowej i tkanki tłuszczowej trzewnej.

Inne badanie, analizujące wpływ berberyny na organizm bez wprowadzenia zmian w diecie u osób z otyłością i stłuszczeniem wątroby, wskazuje z kolei na obniżenie apolipoproteiny B – białka strukturalnego, markera ryzyka sercowo – naczyniowego – i CRP, wskaźnika zapalenia.

Czy berberyna ma sens na odchudzanie?

Czy berberyna sprawdzi się więc tym z nas, którzy chcą bezpiecznie, skutecznie i sprawnie “zrzucić kilka kilogramów”? Jak najbardziej – pod warunkiem, że będziemy przestrzegali najważniejszych zaleceń z nią związanych: stosowania właściwej, podzielonej na mniejsze porcje dawki dziennej (w trakcie lub po posiłku), sprawdzenia interakcji z lekami, które stosujemy na co dzień, uzupełnienia jej o niskokaloryczną dietę i aktywność fizyczną. Kiedy spojrzymy na berberynę jak na sprawdzone wsparcie w procesie utraty wagi, a nie jak na ozempic w wersji naturalnej – szybko przekonamy się jak wiele dobrego może zdziałać w naszym organizmie. Wybierając berberynę codziennej suplementacji – pamiętajmy o sprawdzeniu jej czystości, pochodzenia oraz standardów i certyfikatów.