Czy ashwagandha ma skutki uboczne?

Ashwagandha (Withania somnifera), nazywana czasem indyjskim żeń-szeniem, to adaptogen o długiej historii stosowania w medycynie ajurwedyjskiej. W ostatnich latach zyskała dużą popularność również w krajach zachodnich, głównie jako naturalne wsparcie w walce ze stresem, poprawie jakości snu, a także jako suplement wspierający układ odpornościowy i funkcje poznawcze. Jednak mimo licznych korzyści zdrowotnych, coraz więcej osób zadaje sobie pytanie: czy ashwagandha ma skutki uboczne?

W niniejszym artykule przyjrzymy się potencjalnym efektom ubocznym tego adaptogenu, omówimy przypadki przedawkowania oraz podpowiemy, jak bezpiecznie stosować ten suplement.

Spis treści

1. Wprowadzenie do ashwagandhy
2. Jak działa ashwagandha?
3. Ashwagandha skutki uboczne – co mówi nauka?
4. Złe samopoczucie po ashwagandzie – najczęstsze objawy
5. Ashwagandha efekty uboczne u kobiet i mężczyzn
6. Ashwaganda – zasady bezpiecznego stosowania
7. Czy można przedawkować ashwagandhy?
8. Interakcje z lekami i innymi suplementami
9. Kiedy unikać ashwagandhy?
10. Podsumowanie i rekomendacje

Wprowadzenie do ashwagandhy

Ashwagandha to roślina należąca do rodziny psiankowatych. Wykorzystuje się przede wszystkim korzeń, choć liście także posiadają właściwości biologiczne. Jej adaptogenne działanie polega na wspomaganiu organizmu w adaptacji do stresu psychicznego i fizycznego. Dzięki zawartości substancji czynnych takich jak witanolidy, ashwagandha może wpływać na wiele układów organizmu, w tym nerwowy, hormonalny i immunologiczny.

Jak działa ashwagandha?

Ashwagandha działa wielopłaszczyznowo. Badania wykazały jej pozytywny wpływ na:

• zmniejszenie poziomu kortyzolu (hormonu stresu),
• poprawę jakości snu,
• zwiększenie poziomu energii i wytrzymałości,
• wspomaganie funkcji poznawczych,
• poprawę nastroju i redukcję objawów lęku.

Z danych opublikowanych w „Journal of Alternative and Complementary Medicine” (2019) wynika, że osoby stosujące ekstrakt z ashwagandhy przez 60 dni zauważyły znaczną poprawę ogólnego samopoczucia psychicznego i fizycznego.

Ashwagandha skutki uboczne – co mówi nauka?

Chociaż ashwagandha jest ogólnie uważana za bezpieczną, nie jest pozbawiona potencjalnych skutków ubocznych. W przeglądzie literatury naukowej opublikowanym w „Phytotherapy Research” (2021) odnotowano, że u ok. 5-10% badanych występowały łagodne do umiarkowanych skutki uboczne.

Do najczęstszych należą:

• problemy żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, bóle brzucha),
• senność lub uczucie zmęczenia,
• bóle głowy,
• zmiany nastroju (w tym niepokój, drażliwość).

Złe samopoczucie po ashwagandzie – najczęstsze objawy

Niektóre osoby zgłaszają złe samopoczucie po ashwagandzie, szczególnie w pierwszych dniach stosowania. Objawy mogą obejmować:

• uczucie „otumanienia”,
• nadmierne uspokojenie lub bezsenność,
• problemy z koncentracją,
• zaburzenia trawienne,
• łagodne zawroty głowy.

W wielu przypadkach objawy te ustępują po kilku dniach adaptacji organizmu. Niemniej jednak, osoby doświadczające silnych reakcji powinny skonsultować się z lekarzem.

Ashwagandha efekty uboczne u kobiet i mężczyzn

W przypadku kobiet stosujących ashwagandhę, odnotowano sporadyczne przypadki zaburzeń hormonalnych. Możliwe efekty uboczne to:

• zaburzenia cyklu menstruacyjnego,
• nadmierne pobudzenie seksualne,
• zawroty głowy i zmęczenie.

U mężczyzn czasem pojawiały się:

• wzrost poziomu testosteronu,
• agresja,
• bezsenność przy wysokich dawkach.

Ashwaganda – zasady bezpiecznego stosowania

Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia skutków ubocznych, warto przestrzegać kilku zasad:

• Zaczynaj od najmniejszej skutecznej dawki (np. 125-250 mg dziennie).
• Stosuj ashwagandhę po posiłku, by zmniejszyć ryzyko podrażnienia żołądka.
• Obserwuj reakcje organizmu w pierwszych dniach suplementacji.
• Unikaj łączenia z alkoholem i silnymi lekami psychotropowymi.
• Rób przerwy co kilka tygodni stosowania (np. 5 dni stosowania, 2 dni przerwy).

Czy można przedawkować ashwagandhy?

Ashwagandha przedawkowanie może prowadzić do poważnych skutków zdrowotnych. Zbyt wysokie dawki (powyżej 1000 mg dziennie) zwiększają ryzyko:

• toksyczności wątroby,
• nadmiernej sedacji lub pobudzenia,
• zaburzeń rytmu serca,
• mdłości i wymiotów.

W 2020 roku opublikowano w „Frontiers in Pharmacology” przypadek pacjenta, który doświadczył ostrej hepatotoksyczności po spożywaniu wysokich dawek ashwagandhy przez ponad miesiąc.

Interakcje z lekami i innymi suplementami

Ashwagandha może wchodzić w interakcje z:

• lekami przeciwlękowymi (np. benzodiazepinami),
• lekami nasennymi,
• lekami hormonalnymi,
• lekami przeciwcukrzycowymi.

Zaleca się skonsultowanie suplementacji z lekarzem, jeśli pacjent przyjmuje leki na stałe.

Kiedy unikać ashwagandhy?

Ashwagandhy nie powinny stosować:

• kobiety w ciąży i karmieni piersią,
• osoby z chorobami autoimmunologicznymi,
• osoby z chorobami tarczycy (szczególnie nadczynnością),
• dzieci poniżej 12 roku życia.